Geslaagde orgeltocht met Sietze de Vries

CRT_15616

Gerard Boot opent de orgeltocht en heet de deelnemers welkom

Stichting Incanto en de Werkgroep Muziek van het Koninklijk Zeeuws Genootschap der Wetenschappen hadden veel eer van hun werk. De door hen georganiseerde orgeltocht met de bekende organist Sietze de Vries trok vanmiddag 120 orgelliefhebbers naar de binnenstad van Middelburg. En zij kwamen goed aan hun trekken. Het weer was prima, de orgels waren prachtig en Sietze de Vries bleek een onderhoudend verteller die veel van zijn kennis en inzicht in orgelbouw en orgelgeschiedenis deelde met de toehoorders. En daarbij de orgels mooi tot klinken bracht met literatuurspel en enkele zeer fraaie en knappe improvisaties. De bezochte orgels hebben als gemeenschappelijk kenmerk dat, passend bij de doelstellingen van stichting en werkgroep, Oude Muziek er op een verantwoorde manier tot klinken kan worden gebracht.

CRT_15629

Sietze de Vries vertelt over Duyschot en het Hollandse barokorgel

Even na 12 uur opende Gerard Boot, voorzitter van  de Stichting Incanto, de orgeltocht in de St. Augustinuskerk waarna Sietze de Vries de karakteristiek en kwaliteit van het Duyschot-orgel in deze kerk belichtte. Duidelijk legde hij uit wat de kenmerken van een Hollands barokorgel zijn in functie, bouw, dispositie, intonatie en klank.

CRT_15630

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Na de korte lunchpauze werd de Doopsgezinde Kerk bezocht. Hier staat een overwegend romantisch orgel, maar het heeft nog een vijftal 18e eeuwse Moreau-registers. Het bezoek aan dit orgel was ook interessant omdat Sietze de Vries het karakterverschil uitlegde en liet horen ten opzichte van het hiervoor bezochte Duyschot-orgel. De toelichting bij het register Aeoline verleidde hem tot het spelen van een lied uit Johannes de Heer. Hij kon het niet laten, legde hij uit, het harmoniumkarakter van het doorslaande tongwerk was onweerstaanbaar.

CRT_15631

Het Bakker & Timmenga-orgel in de Doopsgezinde Kerk

In de Koorkerk stond Sietze de Vries uitgebreid stil bij het Pieter Gerritsz-orgel uit 1479, dat niet bespeelbaar maar wel een heel bijzonder voorbeeld van vroege orgelbouw is. Termen als blokwerk en parallel organum werden uitgelegd. Op het ook in deze kerk aanwezige neobarokke Van Vulpen-orgel gaf Sietze de Vries een korte demonstratie van hoe orgelspel op zo’n orgel geklonken zou kunnen hebben. Hij vertelde ook dat dergelijke orgels en ook de kerken waarin zij hingen veelkleurig waren geweest. De kleuren spatten eraf maar zijn verwijderd na de Reformatie. Het bezoek aan de Koorkerk werd afgesloten met een korte bespeling van het  Van Vulpen-orgel.

CRT_15640

In de Koorkerk: links het Van Vulpen-orgel, rechts aan de muur de kas van het Pieter Gerritsz-orgel

 

CRT_15643

Van een blokwerk, een parallel organum en zo meer…

De Gasthuiskerk heeft een merkwaardig orgel van onbestemde afkomst, met een hoge onderkast en qua klank van alles wat: oud pijperk, pijpwerk uit een huisorgeltje en nieuw pijpwerk. Na de laatste restauratie heeft Middelburg in dit orgel een prachtig kleinood en dat liet Sietze de Vries horen met verfijnd gespeelde muziek van o.a Händel.

CRT_15645

De Gasthuiskerk met het orgelkleinood

Tenslotte streken de deelnemers neer in de Oostkerk bij het orgeljuweel van Middelburg met zijn synthese van Hollandse en Vlaamse karakteristieken. Een boeiend orgel, aldus Sietze de Vries, en niet eenvoudig te registreren. Voor de opdracht was men destijds in Vlaanderen gaan kijken, want Vlaamse orgelbouwers waren goedkoper. Een beetje ironisch dat men daarbij uitkwam bij een bouwer met de naam De Rijckere. Het leverde een orgel op dat op Vlaamse wijze geschikt was voor gebruik in de rooms-katholieke eredienst. Dat vraagt om uitersten: zachte fluiten voor poëtische achtergrondklanken bij de eucharistie en krachtige theatrale muziek bij de uitgang (Sortie). Voor het laatste is dit orgel uitgerust met een indrukwekkende batterij tongwerken. Die uitersten zijn vreemd aan het Hollandse orgel. Maar het Oostkerkorgel heeft ook een fraai prestantenplenum, geschikt voor begeleiding van de protestantse gemeentezang. Dat is de Hollandse kant. En de fluiten hebben iets van beide: Vlaams en Hollands.

CRT_15664

Sietze de Vries legt uit

Sietze de Vries ging uitgebreid op deze karakteristieken in en demonstreerde zijn uitleg met veel klankvoorbeelden en uiteindelijk met een indrukwekkende improvisatie in de stijl van een Franse barok-suite, compleet met Plein Jeu, Tierce en taille, Duo, Basse de Trompette, Récit de Nasard en Grand Jeu, waarbij de Vlaamse tongwerken schitterden. Hij sloot de orgeltocht op verzoek af met een improvisatie over Psalm 92 op de oude tekst “Laat ons de rustdag wijden”, waarbij hij met het prestantenplenum de Hollandse kant van het orgel liet horen. Waarmee de cirkel voor deze orgeltocht rond was en de enthousiaste deelnemers Sietze de Vries bedankten met een staande applaus.

CRT_15669

Het aandachtige gehoor in de Oostkerk

 

Op deze dag werd aangekondigd dat Sietze de Vries op initiatief van Stichting Incanto en de Werkgroep Muziek van het Koninklijk Zeeuws Genootschap der Wetenschappen een cd opneemt waarop vijf historische orgels uit Middelburg (Sint Augustinuskerk, Doopsgezinde Kerk, Engelse Kerk, Gasthuiskerk en Oostkerk) te beluisteren zijn. De cd komt uit op het label JSB, het label waarop ook de andere cd’s van Sietze verschenen zijn. In het cd-boekje worden de instrumenten en hun historie uitgebreid toegelicht en geportretteerd. De deelnemers aan de orgeltocht konden op deze cd-productie intekenen.

 

Orgeltocht binnenstad Middelburg

Middelburg kent diverse belangwekkende orgels. Om een vijftal hiervan onder uw aandacht te brengen, organiseert Incanto, stichting voor Oude Muziek, in samenwerking met de Werkgroep Muziek van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen op zaterdag 23 juli 2016 een orgeltocht langs een aantal fraaie orgels in de binnenstad van Middelburg. Evenals bij de succesvolle orgeltocht van twee jaar geleden, zal ook nu de bekende organist Sietze de Vries (foto) die dag leiden.

Sietze de Vries

Het programma start om 12.00 uur in de Sint-Augustinuskerk (v/h Lutherse Kerk, inloop vanaf 11.30 uur) en zal via de Doopsgezinde Kerk, Koorkerk en Gasthuiskerk om 16.30 uur eindigen met een slotconcert in de Oostkerk. Er is in het programma voldoende tijd ingeruimd om tussendoor een lunch te nuttigen of een kop koffie te drinken.

Het programma ziet er als volgt uit:
12.00   Sint-Augustinuskerk, Zuidsingel 70 (Duyschot, 1706)
13.30   Doopsgezinde Kerk, Lange Noordstraat 62 (Moreau/Kam, 18e/19e eeuw)
14.15   Koorkerk, Koorkerkhof 2 (Van Vulpen, 1969 en Gerritsz, 1479)
15.00   Gasthuiskerk, Lange Delft 94 (onbekende bouwer, 18e eeuw)
16.30   Oostkerk, Oostkerkplein 1 (De Rijckere, 1782)

Toegangsprijzen voor de gehele middag:
€ 17 aan de deur
€ 15 bij vooraf reserveren
€ 13 donateurs / leden
€ 10 studenten en 12-18 jaar
Meekomende kinderen (tot 12 jr.) gratis, gezinnen betalen maximaal € 35
Contact en reserveren: E-mail: info@incantoconcerten.nl
Website www.incantoconcerten.nl
Gelieve bij aanmelden in de email uw naam en het gewenste aantal kaarten aan te geven. Op 23 juli kunnen de gereserveerde kaarten aan de kassa worden afgehaald en contant betaald.

Middelburg Oud-Katholieke kerk v:h Lutherse kerk

Het Duyschot-orgel in de Oud-Katholieke Sint Augustinuskerk (v/h Lutherse kerk)

 

Orgelestafette in Middelburg

Muziekliefhebbers opgelet! Op donderdag 7 augustus is er de mogelijkheid om in drie fraaie Middelburgse kerken te luisteren naar het orgelspel van drie gerenommeerde Zeeuwse organisten. In een ware estafette zullen zij de orgels in deze kerken gedurende een half uur bespelen, waarna er telkens voldoende tijd is om naar de volgende kerk te gaan. De muziek die zij spelen varieert van Barok tot Franse Romantiek, van Bach tot Guilmant terwijl ook een tweetal Nederlandse componisten aan bod zal komen.

De start is om 12.30 uur in de Oostkerk door Rudi de Munck, waarna André Poortvliet om 14.00 uur het stokje overneemt in de Gasthuiskerk. Om 15.00 uur sluit Jan Wisse de estafette af in de Koorkerk, waarbij zijn finale ook een echte Final is.
De kerken zijn in het centrum van Middelburg en de concerten zijn gratis toegankelijk.

Rudi de Munck – Oostkerk 12.30 uur

Rudi de Munck 2013 10 09 iphone Rudi 1782Rudi de Munck (1977) is op 9-jarige leeftijd begonnen met orgellessen en studeerde orgel bij onder andere Bram Beekman en Margreeth Chr. de Jong. Rudi is werkzaam als accountant bij Baker Tilly Berk in Goes en is als organist verbonden aan de Gereformeerde Gemeente van Middelburg-Centrum. Regelmatig verzorgt hij inloopconcerten op verschillende plaatsen in de regio Walcheren. Rudi woont in Middelburg.

Zijn programma luidt:

 1. Inleidend koraalspel over psalm 85 Dick Sanderman (*1956)
 2. Preludium, Grave en Fuga in G major (BWV 550) Johann Sebastian Bach
(1685-1750)
 3. Ach Herr, Mich Armen Sünder Johann Ludwig Krebs (1713-1780)
 4. Trio super: Herr Jesu Christ, dich zu uns wend (BWV 655) Johann Sebastian Bach
 5. Uit Sonate I: Introduction et Allegro (op. 42) Alexandre Guilmant (1837-1911)

 

André Poortvliet – Gasthuiskerk 14.00 uur

André Poortvliet juli 2014André Poortvliet (1984) ontving orgellessen aan de Zeeuwse Muziekschool van achtereenvolgens Jos Verpoorten, Jos Vogel en Stoffel Gunst. Daarna studeerde hij klavecimbel-, orgel- en klavechordlessen en lessen basso continuo van Leen de Broekert. Mede door zijn invloed heeft André zich verder gespecialiseerd in de historische uitvoeringspraktijk van barokmuziek. Hij volgde masterclasses klavecimbel en privélessen over interpretatie van barokmuziek bij Pierre Hantaï, Bob van Asperen, Marieke Spaans en Erik van Nevel. Met de ensembles Consort of Voices en Les Idées heureuses voert hij barokmuziek uit.

Hij speelt de volgende werken:

 1. ‘Wer nur den lieben Gott lässt walten (BWV 691) Johann Sebastian Bach (1685-1750)
 2. Toccata in d-moll (BWV 913) Johann Sebastian Bach
 3. ‘Ich ruf zu dir, Herr Jesu Christ’ für 2 Manuale
und Pedal (BWV Anh. II 73)
Carl Philipp Emanuel Bach
(1714-1788)
 4. Fuga 1 a2 in d-moll Wq 119/2 (H99) Carl Philipp Emanuel Bach
 5. Sonata g-mol Wq 70/6 (H87)
– Allegro moderato
– Adagio
– Allegro
Carl Philipp Emanuel Bach

 

Jan Wisse – Koorkerk 15.00 uur

Jan WisseJan Wisse (1965) studeerde orgel en piano bij Leen de Broekert en vervolgens orgel aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag bij Johann Th. Lemckert. Aansluitend studeerde hij bij Marie-Louise Langlais in Parijs en volgde hij meestercursussen bij Ewald Kooiman en Jean Boyer.
Jan Wisse is organist van de Gereformeerde Gemeente in Aagtekerke. Hij heeft een uitgebreide lespraktijk voor orgel en piano, geeft regelmatig orgelconcerten en is dirigent van enkele koren. Eind 2013 verscheen een cd met opnamen van zijn spel op het nieuwe Edskes-orgel in de Gereformeerde Gemeente kerk in Aagtekerke.

Programma:

 1. Preludium in e kl.t BWV 548 Johann Sebastian Bach (1685-1750)
 2. Thema met 9 variaties in d kl.t
(uit Sonate V)
Carl Philipp Emanuel Bach
(1714-1788)
 3. Fantasie over “Ontwaakt, gij die slaapt” Herman Nieland (1910-1993)
 4. Improvisatie Jan Wisse (*1965)
 5. Final César Franck (1822-1890)